Trước thế kỷ 20, Sầm Sơn chưa xuất hiện trên bản đồ địa lý Việt Nam, vùng đất này thuộc huyện Quảng Xương và chỉ có dãy núi Gầm án ngữ phía Nam vùng đất mà ngư dân đi biển quen gọi là Mũi Gầm, sau dần dần đổi thành núi Sầm (Sầm Sơn), địa danh này cũng còn được gọi là núi Trường Lệ (làng chân núi này cũng gọi là Làng Núi hay làng Trường Lệ). Từ năm 1907, người Pháp đã nhận thấy và bắt đầu khai thác giá trị du lịch của Sầm Sơn để xây dựng thành nơi nghỉ mát phục vụ người Pháp và vua quan Triều Nguyễn. Đây là thời điểm đánh dấu sự ra đời của du lịch Sầm Sơn^. Từ ngày 17 đến 19 tháng 7 năm 1960, trong lần về thăm và làm việc với tỉnh Thanh Hoá và nghỉ lại đền Cô Tiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã định hướng phát triển khu vực này thành một địa điểm du lich nghỉ mát sau này. Thị xã Sầm Sơn chính thức được thành lập ngày 18 thág 12 năm 1981 theo quyết định số 157/QÐ/HÐBT. Hè năm 2007, Sầm Sơn đã kỷ niệm "100 năm du lịch Sầm Sơn"^.

Khu du lịch Sầm Sơn nằm cách thành phố Thanh Hóa 16 km. Trong những năm đầu của thế kỉ 20, Sầm Sơn không những được quan chức người Pháp biết đến mà còn có vua quan nhà Nguyễn và khách du lịch biết đến như một nơi nghỉ dưỡng lý tưởng với những bãi cát trắng mịn dài hơn 10 km. Đây là một vùng trời nước mênh mông, nhiều hải sản quí và đặc biệt có dãy núi Trường Lệ với các thắng tích như hòn Trống Mái, đền Cô Tiên, đền Độc Cước. Biển Sầm Sơn bao la còn là nơi cung cấp nguồn hải sản phong phú như tôm, cá mực, cua, các loại hải sản quý khác... Ngoài du lịch biển, gần đây Sầm Sơn còn mở nhiều loại hình vui chơi giải trí khác để thu hút du lịch như: Khu du lịch văn hoá - vui chơi giải trí "Huyền thoại thần Ðộc Cước", "Khu nhà luyện tập và thi đấu thể dục thể thao tổng hợp", Khu sinh thái Quảng Cư, Khu du lịch văn hoá núi Trường Lệ. Sau 100 năm tuổi, thị xã đã có gần 400 cơ sở nhà nghỉ, khách sạn với hơn sáu nghìn phòng nghỉ, bảo đảm đón từ 15 đến 20 nghìn lượt du khách/ngày và bình quân mỗi năm đón khoảng từ 1,2 đến 1,3 triệu lượt du khách.